Endoskopi işlemi için hastaneye gelmeniz, hazırlanmanız, tıbbi sorgulamanız, işlem, dinlenme ve taburcu hazırlıklarınız ortalama 1-1.5 saat kadar sürecektir.

Endoskopi ünitesinde hemşireniz tarafından karşılanarak rahat bir ortama alınmanız, tek kullanımlık özel endoskopi giysilerinizin giydirilmesi, işlem hakkında detaylı olarak bilgilendirilmeniz, işlemi kabul ettiğinize dair onayınızın alınması, doktorunuz tarafından tıbbi geçmişinizin sorgulanması (eşlik eden hastalıklar, kullanmakta olduğunuz ilaçlar gibi) ve önceki tıbbi kayıtlarınızın incelenmesi, endoskopi salonuna alınarak anestezi için damar yolunuzun açılması, tansiyon, nabız ve oksijen durumunuzun gözleneceği monitorün bağlanması, işlemin yapılması, işlem sonrası dinlenmeniz, endoskopi raporunuzun hazırlanması ve en sonuda taburcu edilmeden önce işlem bulguları hakkında doktorunuz tarafından detaylı olarak bilgilendirilmeniz bu süreyi açıklayabilir.

Aslında endoskopik işlem bu süre diliminin oldukça az kısmını oluşturur. Bu süre endoskopik incelemenin ne amaçla yapıldığına ve yapılacak olan ek işlemlere bağlı olarak hastadan hastaya biraz farklılık gösterse de, gastroskopi için ortalama 10-15 dk ve kolonoskopi için 20-40 dakikadır.

Gelirken doktorunuzun yazdığı istek formunu ve daha önce yapılan tetkik ve radyoloji raporlarınızı mutlaka yanınızda getiriniz.

İşlemden önce size verilecek olan endoskopi bilgi formlarında (bakınız:  gastroskopi,   kolonoskopi, rektosigmoidoskopi hasta bilgilendirme formları) ne kadar süre aç kalmanız gerektiği hakkında bilgiler açıkça verildiği gibi hazırlık gereken ilaçları nasıl kullanacağınız da açıkça anlatılmıştır. Bu talimatları yapmanız ve önerilere uymanız işlemin daha rahat ve güvenilir bir şekilde yapılabilmesi için çok önemlidir.

Endoskopik işlemlerde rektosigmoidoskopik incelemenin çoğu hariç ilaçla sedasyon (hafif uyutma, sakinleştirme) uygulanacağı için yanınızda mutlaka birsini getirmelisiniz. Size refakat edecek kişi işlem sonrası sizi dinleneceğiniz yere kadar götürmeli ve sonrası günün kalanında evde yanınızda biri olmalıdır. Dönüşte kesinlikle araba kullanmamalı, tehlikeli ev işleri ve çocuk bakımı gibi dikkat gerektiren işlerden gün boyu uzak durmalısınız.

Endoskopik işlemlerde sindirim sistemi organlarına belirgin ağrı verecek sinirler uyarılmaz fakat hastada hareket, baskı, gerilme ve sıkıştırma hissi olabilir. Sedatif ilaçlar kullanıldığında hastanın toleransı artar. Endoskopik işlemin türüne göre ilaçlı sedasyon yapılmayabilir ve sonuçta hasta belirgin bir ağrı duymaz, fakat rahatsızlık hissi belirgindir. ERCP gibi komplikasyonları yüksek ve manevraları kısıtlı bir işlemde işlemin kolaylığı, hasta ve hekim rahatlığı için sedasyon şarttır.

Kullanılan sedatif ilaçlar sizi uykulu ve sakinleşmiş bir hale getirerek işlemden rahatsız olmamanızı sağlar, ancak bunu yaparken çoğu kez genel anestezi olduğu tam bir uyku hali yaratmaz. Bu nedenle genel anesteziye göre çok daha güvenli bir yöntemdir. Bu ilaçların belki de en önemli ve olumlu etkisi ise kısa süreli unutkanlık yaptıklarından işlem sonrasında çoğu hastanın işlemi hiç hatırlamamasıdır.

İlaçların etkisi verildikten hemen sonra başlar, ancak etkilerinin ortadan kalkması için belli bir zamana ihtiyaç vardır. İşlemden hemen sonra kendinize gelmenize rağmen genellikle 3-4 saat kadar, bazen 24 saate kadar uzayabilen, uykulu bir hal ve dikkat dağınıklığı olabilir. Bu nedenle işlem gününü evde dinlenerek geçirmenizi ve araba kullanmamanızı öneririz.

Sedasyon yapılmazsa işlem sonrası hemen gidebilirsiniz. Eğer sedasyon uygulanırsa işlem sonrası gerekli tıbbi taburcu etme kriterleri (tansiyon, nabız, kanda oksijen düzeyinin uygun seviyelerde olması gibi) sağlandıktan sonra gidebilirsiniz. Bu süre de yaklaşık 30-60 dakikadır.

Planlanan endoskopik işleme ve hasta tercihine göre değişir. Rektosigmoidoskopi işlemlerinde çoğu kez sedasyona gerek yoktur. Ancak gastroskopi ve kolonoskopi gibi diğer endoksopik işlemlerde gerek sizin işlem esnasında rahat olmanız ve gerekse endoskopinizi yapacak olan gastroenteroloji uzmanınızın sizin rahat ve sakin olmanız nedeniyle yaptığı işleme daha kolay konsantre olabilmesi açısından kesinlikle tavsiye edilir.

Sedasyon yapılsın yapılmasın gastroskopik işlem öncesi boğazınıza sprey şeklinde lokal anastetik ilaç sıkılır. Boğazınızın uyuşması ağrı duymamanızı, aletin geçişi esnasında rahatsızlık hissetmemenizi ve en önemlisi öğürme ve kusma oluşmasını engeller. Boğaza sıkılan bu anestezik sprey nedeniyle giderek boğazda kuruma, dilde ve boğazda uyuşma nedeniyle şişiyor gibi bir his ve en sonunda yutkunamama hissi yaratacaktır. Bu tamamen normaldir ve işlem bittiğinden hızla ortadan kalkar. Ancak hiçbir zaman nefes alıp vermede zorluk yaratmayacaktır.

Böyle bir durumda eğer gastrokopi veya rektosigmoidoskopi yapılacaksa hastanın kendisine bilgi verilerek sedasyon uygulanmadan da işlem yapılabilir. Ancak kolonoskopi işlemi yapılacaksa veya hastanın sedasyon yapılmaksızın işlemi tolere edemeyeceği düşünülüyorsa ne yazık ki işlem yapılamayacaktır.

Endoskopi işlemi bittikten hemen sonra doktorunuz işlem esnasında elde edilen video görüntülerinden yararlanarak raporunuzu hazırlayacak ve taburcu olduğunuz esnada size verecektir. Rapor için beklemenize gerek kalmayacaktır.

Endoskopi işlemi esnasında doktorunuz gerek görmesi halinde ağrısız bir şekilde küçük biyopsiler alacak ve bu örnekleri incelenmek üzere patoloji laboratuvarına gönderilecektir. Bu işlem sonrasında, özel bir inceleme gerekmiyorsa yaklaşık 4 gün sonra raporunuzu laboratuvardan alabilirsiniz. Unutmadan belirtmek gerekir ki, patolojik inceleme sadece kanser olasığı açısından istenmemektedir, bu nedenle gereksiz korkuya kapılmanıza gerek yoktur.